Hotline: 𝟬𝟳𝟵𝟳 𝟰𝟲𝟲 𝟬𝟲𝟰 Không ai mong muốn bị ép buộc làm điều gì, ngay cả người lớn và trẻ nhỏ đều thế. Với phương pháp giáo dục cũ, chúng ta đã quen việc ép trẻ nhỏ làm theo những gì mà chúng ta yêu cầu và bắt chúng không được làm những gì mà chúng ta cho là sai. Nhưng phát triển trong một môi trường bị ràng buộc quá nhiều điều có thật sự tốt cho trẻ?
Sau đây là những quan niệm giáo dục mới của phương pháp Montessori về việc “thả rông” tính cách cho trẻ hợp lý.
“Thả rông” cá tính của trẻ một cách thích hợp
Montessori kể chuyện
Chúng ta thường chứng kiến những cảnh như thế này: khi cô giúp việc nhìn thấy trẻ cố gắng bê một cốc nước đi đi lại lại, cô ấy sẽ chạy lại giúp ngay mà không hề do dự, việc bê một cốc nước đến bất cứ nơi nào là một việc hết sức dễ dàng đối với người lớn, đối với người giúp việc cũng vậy.
Chúng tôi cũng thường thấy trong công viên, nhiều ông bà thường theo sát đằng sau đứa cháu, đến khi trẻ làm bất cứ động tác gì ngoài sự dự đoán của họ, ví như đột nhiên chạy đi, tóm chặt lấy cành cây ven đường, nhặt quả dại trên đất, nhảy qua vũng nước,v.v… thì ông bà sẽ vội vàng tóm chặt lấy tay đứa trẻ, nói:”Đừng làm như thế, như thế nguy hiểm lắm, như thế bẩn lắm, ở đấy có sâu đấy”.
Những lý do mà người lớn buột mồm nói ra thường để lại một ấn tượng sâu sắc với trẻ. Đã từng có một bé gái, từ nhỏ đến lớn không dám chơi trên cỏ, đến đi trên cỏ cũng không dám. Cô bé nói trên cỏ có bọ chét, hơn nữa trên cánh tay cô bé quả thực cũng có vài nốt đỏ. Khi chúng tôi gặng hỏi tại sao cỏ lại có bọ chét, cô bé mới nói là do bố cô bảo vậy.
Phát hiện của Montessori
Trong cuộc đời trẻ em có một giai đoạn cực kì quan trọng: giai đoạn hình thành cơ thể trước khi sinh, giai đoạn hình thành tâm lí từ 0-3 tuổi, giai đoạn hình thành quan niệm xã hội và tính cách 3 – 6 tuổi, những giai đoạn này không được quyết định bởi giáo dục mà được quyết định bởi quy luật tự nhiên.
Chúng đều là khởi nguồn của hành động của con người, chúng chỉ có thể phát triển tốt trong môi trường tự do có trật tự. Người lớn không thể trực tiếp truyền thụ những điều trong giai đoạn này cho trẻ, mà giới tự nhiên đã ban tặng cho trẻ năng lực tự phát triển thông qua làm việc.
Quá trình này khá giống với việc trồng hoa. Chúng ta cho bông hoa vào một chiếc chậu đủ rộng, đất giàu dinh dưỡng, đảm bảo nhiệt độ thích hợp, đầy đủ ánh sáng, tưới nước định kì, nhưng tất cả đều chỉ là khống chế môi trường, chứ còn việc khi nào hoa sẽ nảy mầm, khi nào sẽ cao bao nhiêu, khi nào hoa nở, cây nở ra hoa có chất lượng thế nào… đều là do bản thân hạt giống hoa quyết định rồi tự mình thể hiện ra. Môi trường tốt sẽ khiến cho tiềm lực của hoa phát huy được tối đa, còn kì vọng, yêu cầu và những thuyết giáo của chúng ta đều không có bất cứ tác dụng nào.
Có những bậc phụ huynh thường cho rằng: Thứ nhất, trẻ không thể tự mình học được mà cha mẹ bắt buộc phải dạy cho trẻ, thứ hai, ra lệnh có thể sẽ tốt cho trẻ.
Nhưng đó không phải là sự thật. Tại “Children’s House”, trẻ hoàn toàn tự giác học tập, thể hiện tính tự chủ và tự hạn chế rất tốt. Hơn nữa, bản thân trẻ cũng không muốn giáo viên ra lệnh cho chúng, chúng có sự nhiệt tình trong việc tự chủ học tập, sự chỉ thị và mệnh lệnh của giáo viên chỉ khiến cho lòng tự tôn của trẻ bị tổn thương mà thôi.
Điều này nói lên rằng, việc giáo dục trong nhà trường và giáo viên theo kiểu truyền thống có thể đã không thực sự hiểu hết nhu cầu của trẻ.
Lớp học dành cho cha mẹ
“THẢ RÔNG” CÁ TÍNH CỦA TRẺ MỘT CÁCH THÍCH HỢP
Không thể đơn giản dùng sự bó buộc để thay thế giáo dục. Sở dĩ trẻ làm việc không có quy luật là do đã từng có người tùy tiện bắt ép trẻ phải làm việc có quy luật, trẻ lười nhác là do đã từng bị ép làm việc, trẻ không nghe lời là do trước đó chúng ta đã từng bị bắt phải nghe lời. Bất cứ sự uy hiếp, dụ dỗ nào đối với trẻ cũng đều không có tác dụng, việc mà chúng ta cần làm là tạo cho trẻ một không gian và điều kiện hoạt động bình thường.
Con người là động vật có trí tuệ, ngoài việc cần nhu cầu về dinh dưỡng ra thì cái cần thiết hơn chính là sự bồi đắp cho tâm hồn. Trẻ không giống với các động vật nhỏ, trẻ cần xây dựng cho mình một hình mẫu hành động.
Nếu như trẻ có thể tự mình quyết định việc của mình, hoàn thiện tâm lí của mình thì sẽ không xảy ra bất cứ vấn đề gì. Những vấn đề mà trẻ gặp phải trước đó đều biến mất, trẻ sẽ không còn nằm mơ thấy ác mộng nữa, cũng không còn tiêu hóa kém nữa, đó là do tâm lí trẻ đã trở nên bình thường rồi.
LÝ THUYẾT ĐỐI VỚI TRẺ KHÔNG CÓ TÁC DỤNG
Đối với trẻ không có chút kinh nghiệm trực quan nào về tính chất của sự vật, thì chúng sẽ không có cách nào để hiểu được điều đó. Tất cả những việc chúng ta có thể làm là tạo ra một môi trường hoạt động tự do có trật tự và bảo vệ những hoạt động của trẻ tránh khỏi bị cản trở.
Chỉ có dưới sự tác động của môi trường, một đứa trẻ phát triển bình thường mới có thể thể hiện được sức mạnh của bản thân trong quá trình phát triển có tính kỷ luật tự phát, không người vui vẻ làm việc, có kiến thức xã hội trực quan, có thể giúp đỡ và thông cảm với người khác.
Chỉ dẫn ngoài lề của Montessori
Nếu như chúng ta cho rằng tự do chính là để cho trẻ muốn làm gì thì làm, bất kể đúng sai tốt xấu, vậy thì tính cách lệch lạc của trẻ sẽ càng tiếp tục phát triển, chúng sẽ càng không bình thường. Việc mà chúng ta cần làm là “thả rông” một cách hợp lí chứ không phải buông tay không quản lí nữa. Chúng ta có trách nhiệm bảo vệ cho sự an toàn của cơ thể và tâm hồn trẻ, đồng thời kịp sửa chữa những sai lầm của trẻ.
Tại ngôi trường mầm non KidsPlanet, các bé luôn được ưu tiên làm những điều mình thích và thỏa thích tận hưởng những phút giây tuổi thơ. Khó có thể tìm được một ngôi trường mầm non nào mà các bé được tắm dưới những cơn mưa mát lành, được vận động thoải mái qua các trò chơi tương tác hay được tiếp thu thật nhiều kiến thức sống thông qua môn học thí nghiệm vui,… Vì thế, không thể không nói rằng KidsPlanet là ngôi trường tại Quận 2 luôn hết mình vì sự phát triển toàn diện cho trẻ em.
Nếu các bạn thấy thông tin trên hữu ích hãy theo dõi thường xuyên Fanpage và Website của KidsPlanet để xem những phản ứng thú vị của các bé!
Nguồn : Cẩm nang nuôi dạy con theo phương pháp Montessori – NXB Phụ nữ
Theo dõi các bài viết:
Xem các hình ảnh của bé: Tại đây.
