Hiện nay nhiều bậc phụ huynh vô cùng quan tâm và luôn luôn tạo điều kiện và môi trường cho bé học tập sớm. Vậy theo phương pháp dạy trẻ sớm Montessori, thì chúng ta có nên dạy trẻ học viết sớm hay không? Chúng ta cùng tham khảo qua những lời khuyên của Montessori nhé!
Montessori kể chuyện
Một ngày tháng 12, ánh mặt trời ấm áp, cảm giác giống như mùa xuân vậy, tôi và lũ trẻ cùng nhau ngồi trên ban công tầng áp mái. Trong khi lũ trẻ chơi đùa tự do ở đó, thì có một cậu bé 5 tuổi cứ đứng quẩn quanh tôi. Đang ngồi cạnh ống khói, tôi bèn nói với thằng bé : “Vẽ cho cô bức tranh ống khói này đi!” đồng thời đưa cho cậu bé một viên phấn. Cậu bé nghe lời, ngồi xuống, vẽ một bức tranh phác họa ống khói ngay trên một viên ngói, theo thói quen, tôi cổ vũ và khen ngợi cậu bé.
Cậu bé nhìn tôi cười, nói lớn : “Cháu còn có thể viết chữ! Cháu còn có thể viết chữ!” Nói rồi, cậu ngồi xuống viết chữ “tay” lên viên ngói, cuối cùng cậu bé hào hứng không ngừng nói lớn : “Cháu còn viết được rất nhiều chữ nữa cơ”. Tiếng nói của cậu bé đã thu hút rất nhiều đứa trẻ khác tới, chúng vây thành một vòng tròn, nhìn tác phẩm ‘hội họa’ của cậu bé và rất lấy làm thích thú. Có hai ba đứa trẻ phấn khích bắt đầu nói với tôi :”Cho cháu một viên phấn, cháu cũng biết viết”. Và quả thực, bọn trẻ bắt đầu viết các từ khác nhau như : Mẹ, tay, John, Ada…
Kinh nghiệm của Montessori
Sau khi học cách cầm bút, trẻ sẽ nhanh chóng bước vào quá trình học viết tự phát, khi trẻ lần đầu viết được chữ, chúng sẽ có cảm giác vui mừng rất khó tả, nhưng trong đầu trẻ không có ý thức trong mối liên hệ giữa lần viết này với những lần luyện tập trước, do đó sẽ nảy sinh một ảo giác rằng mình đã đủ lớn, đã biết viết chữ như thế nào rồi. Thực tế cũng là như vậy, sự phát triển của văn viết mang tính chất bùng nổ. Trải qua một thời gian ấp ủ, trẻ sẽ bước vào giai đoạn học viết chữ.
Do trẻ đã hiểu rằng “từ” là do nhiều âm cấu thành, nhờ sự trợ giúp của hoạt động luyện phát âm, trẻ đã có thể tiến hành phân tích và tổ hợp ra những âm đơn. Trẻ cũng thuộc hình dáng của các chữ cái do đã tiếp xúc hết lần này đến lần khác với chúng. Bởi vậy, bỗng nhiên mà chúng ta thấy trẻ có thể bắt đầu viết, giống hệt như biểu hiện của ‘thời kì nói bộc phát’ lúc 2 tuổi vậy. Khi toàn bộ kết cấu tâm lí đã thành hình thì thời cơ đã trở nên chín muồi.

Một khi trẻ đã bắt đầu viết được một, hai chữ thì sẽ có thể viết được những chữ khác rất nhanh, không lâu sau sẽ có thể viết ra những câu trẻ có thể nói, trong quá trình này, cha mẹ hoàn toàn không cần thiết phải dạy trẻ từng chữ từng chữ một.
Kể từ đó trẻ sẽ không ngừng viết, xuất phát từ ham muốn trong chính bản thân chúng, trẻ sẽ tận dụng tất cả mọi công cụ có được để được viết, bao gồm cả việc dùng phấn viết trên tường hoặc trên đường đi, chỉ cần có không gian, bất kể là thích hợp hay không thích hợp, trẻ sẽ đều dùng để viết. Do đó, chúng ta có thể thấy khắp nơi toàn chữ là chữ, thậm chí trên bánh mì cũng có chữ. Về đến nhà trẻ cũng không ngừng viết, thậm chí viết đến khi ngủ rồi, bút vẫn còn cầm trên tay.
Lớp học dành cho cha mẹ
Trẻ không nên học viết quá sớm
Cho đến khi trẻ tròn 1 tuổi hãy đưa bút sáp cho trẻ, để cho trẻ tự do vẽ vời, còn việc dạy viết chữ thông thường nên đợi đến khi trẻ 4 tuổi. Bởi các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trước tuổi đến trường mà trẻ đã học được quá nhiều chữ thì đến khi đi học chính thức, trẻ dễ dàng cho rằng những nội dung được học quá đơn giản, từ đó mà hình thành nên thói quen xấu như không chịu khó nghe giảng, tự cho mình là hiểu hết.

Việc mà cha mẹ nên làm trước khi trẻ 4 tuổi là là luyện cho trẻ sử dụng tay một cách linh hoạt, vững chãi, để cho tay của trẻ có thể tự do hoạt động, để cho não có thể tự do phối hợp với tay. Đồng thời, nên cho trẻ xem những chữ viết đẹp, để thị giác tiến hành nhận thức, hiểu biết kết cấu của chữ viết. Cần luyện cho trẻ dùng bút chứ không phải viết chữ, giúp động tác cầm bút của trẻ từ vụng về lóng ngóng trở nên linh hoạt tự nhiên, cuối cùng, trẻ sẽ tự nhiên tiến vào thời kì ”bùng nổ” chữ viết.
Hy vọng sau những chia sẻ của Montessori, các quý phụ huynh có thể hiểu được sự phát triển và sự học tập viết chữ của bé. Hãy theo dõi thêm những thông tin thú vị tại KidsPlanet nhé!
Nguồn : Cẩm nang nuôi dạy con theo phương pháp Montessori – NXB Phụ nữ
Theo dõi các bài viết:
- Nên kích thích hay ngăn cản trí tò mò của trẻ?
- Có nên cho con đi trẻ sớm?
- Phát triển kỹ năng âm nhạc mang lại lợi ích gì cho trẻ ?
